From 0 to $1000: Hành trình đến và yêu với nghề viết tự do


"Ban đầu, tôi không nghĩ mình sẽ tham gia cuộc thi này. Tôi sợ rằng bài dự thi của mình sẽ trở thành một bản khoe mẽ công khai trong khi chính mình còn đang mông lung trên con đường viết lách tự do.

Nhưng rồi tôi chợt nhớ về tinh thần chia sẻ của group và người đã sáng lập ra nó - có thể chính những khó khăn mà tôi kể ra sẽ có ích cho một ai đó ở đây. Khi viết xong, tôi chợt nhận ra rằng bài dự thi đã giúp tôi nhìn lại toàn bộ con đường mình đã đi và hiểu hơn về những mục tiêu sắp tới".


Có lẽ rất nhiều người cũng mang nỗi sợ giống như tác giả này. Dù thực tế đã gặp hái được một vài thành công nhất định, nhưng chúng ta vẫn luôn thấy đường phía trước thật mông lung, luôn sợ rằng mình chưa đủ giỏi. Nhưng rồi, chính cái khó khăn mình đã trải qua, cái sai mình đã vướng phải mới là bài học quý giá nhất để trao đi. Mời bạn theo dõi hành trình của chị Nguyễn Thu Thuỷ trong cuộc thi viết From 0 to $1000 dưới bài viết này.


Bắt đầu từ nơi đâu?


Một chiều tháng 7 oi nóng, điều hoà phả hơi lạnh buốt đầu, tôi ngồi trong góc văn phòng trước những tờ khai hải quan nhằng nhịt số.

“Chị ngán check tờ khai lắm rồi. Chị không chịu được nữa mất. Chị phải thoát khỏi đây thôi.” - Tôi thở hắt ra với cô đồng nghiệp.


6 năm sau khi ra trường, 2 đứa trẻ và 1 công việc văn phòng ổn định. Có cái gì ngấm ngầm rồi ngọ nguậy rồi sắp sửa phá tung trong lồng ngực. Tôi biết mình phải làm gì đó khác, đời mình sẽ không ở mãi đây, trong văn phòng ngột ngạt điều hoà chạy quanh năm này.


Đã bao lần xem các khoá học viết trên trang linhphan.co, nhưng phải đến buổi chiều tháng 7 ấy, sự chán chường đỉnh điểm đã đẩy tay tôi gõ dòng tin nhắn đầy dứt khoát cho chị Linh để xin học viết. Viết gì cũng được. Nhưng phải viết.


1 tuần sau đó, tôi vay mượn mỗi nơi một ít và chuyển khoản thanh toán số tiền học phí bằng đúng 1 tháng lương. Tôi không thể tin rằng có ngày mình bỏ 1 tháng lương ra để thuê một writing coach, không phải vì tiền, mà để cứu lấy chính bản thân đang chìm dần trong hai chữ “ổn định” vô nghĩa lý. Tôi chọn ngách viết về làm cha mẹ và sống tỉnh thức - từ những trải nghiệm duy nhất mà tôi trân trọng trong suốt những năm tháng tuổi 20.


2 tháng sau, khi khoá học còn chưa kết thúc, tôi đã có được cơ hội việc làm đầu tiên.


Đó là một start-up về giáo dục chữa lành được coach Linh giới thiệu, và khi gọi điện lần đầu tiên, khách hàng ngập ngừng hỏi tôi… đã có chồng chưa! Tôi có rồi, một chồng, hai con.

Trong sự ngạc nhiên của tôi, họ hồ hởi mời gặp mặt và giải thích rằng: họ cần người viết content về làm cha mẹ, sẽ thật hoàn hảo nếu đó là một người đã có con! Vậy là, việc có con nhỏ thường xuyên gây bất lợi cho tôi trong công việc, thì nay lại trở thành một lợi thế.



Nguồn ảnh: Wix


Tôi chuẩn bị một portfolio chỉn chu theo hướng dẫn của cô giáo và hai bài viết mẫu về chủ đề làm cha mẹ. Sáng hôm ấy, tôi xin nghỉ phép ở công ty, vượt 40 cây số từ tỉnh về thủ đô theo lời hẹn gặp của khách hàng. Kinh nghiệm bằng không, nhưng tâm thế thì sẵn sàng học mọi thứ.


Chị khách là một nhân vật có số má trong ngành giáo dục mầm non. Chị nói: “Xem qua các bài viết mẫu và portfolio của em là chị biết sẽ chọn em rồi”. Và ngay tại đó, tôi gõ một bài giới thiệu về công ty của họ. Chốt công việc 30 bài fanpage và 10 bài web với lương 5 triệu. Tôi đã thắng trận đầu tiên!


Nhưng đời không như là mơ. Sau tháng đầu tiên, họ chỉ trả tôi 80% thù lao đã hứa vì lý do “thử việc 1 tháng”. Sau 2 tháng, họ giao thêm việc xây dựng group nhưng thù lao thì giữ nguyên. Tôi không đồng ý. Công việc đầu tiên chấm dứt, nhưng nó đã giúp tôi có niềm tin vào con đường mình đang đi. Tôi sẽ sống và chắc chắn sẽ sống tốt nhờ có viết.


Tôi mang tâm thế ấy lăn xả vào bất cứ cơ hội nào xuất hiện trên đường. Tôi có bài đăng viral trên group lớn, phóng viên tiếp cận xin phỏng vấn, tôi trả lời xong liền xin làm cộng tác viên viết bài với mức nhuận 80.000. Tôi thông báo cho cả thế giới biết con đường mới của mình, và được một chị bạn giới thiệu cộng tác cho 1 tờ báo khác với mức nhuận 300.000/bài 700-800 chữ.


Tôi được cô giáo giới thiệu tiếp cho tạp chí Her. Tôi nhận viết social post xây dựng thương hiệu cá nhân cho một influencer rồi lại được chị thuê viết luôn cho doanh nghiệp của chị. Trong những ngày lăn xả ấy, thu nhập từ viết của tôi đạt 5-10triệu/tháng ngay cả khi tôi vẫn đang đi làm fulltime. Vào tháng thứ 5, tổng thu nhập từ viết của tôi vừa vặn thành con số $1000.


Nhưng cũng chính khi đó, tôi phát hiện ra mình đang đánh mất sự cân bằng. Vì vẫn đi làm fulltime mà lại gánh thêm nhiều dự án freelance vì quá hào hứng trên con đường mởi mở ra trước mắt, nên tôi chính thức bị kiệt sức. Công việc freelance vốn là chân trời lý tưởng thì nay lại làm tôi cảm thấy mệt mỏi. Hóa ra, làm tự do không phải cứ kiếm được tiền là đủ. Bạn cần biết mình đang hướng tới đâu.


Tôi quyết định dừng lại tất cả các dự án để nghỉ ngơi và quay lại với chính mình, xem thực sự thì mình muốn làm gì với con đường viết lách của mình. Tôi hiểu ra rằng mình cần có sự cân bằng giữa viết cho khách hàng và viết cho chính mình. Job nào cũng nhận không phải là một ý tưởng khôn ngoan.


Sau đó, tôi may mắn được giới thiệu công việc ghostwriting - chấp bút cho một cuốn sách chủ đề làm cha mẹ với mức thù lao 18 triệu đồng. Toàn bộ số tiền này, tôi tái đầu tư vào khóa học trở thành một tác giả sách, bởi tôi nhận ra rằng mình thực sự rất thích viết thể loại này.


Áo cơm ghì sát đất - cách quản lý tài chính trong những ngày chập chững “vào đời”


Sau hơn 1 năm vừa đi làm vừa viết, tôi mới có ý định nghiêm túc về việc nghỉ hẳn để làm tự do. Tôi phải mất nhiều thời gian như thế, đầu tiên là vì gánh nặng tài chính mà tôi vẫn cần phải san sẻ với chồng. Trước đó, chúng tôi có một khoản nợ xây nhà cần trả và tôi cứ nghĩ khi trả xong mình sẽ không còn vương vấn mà nghỉ việc ngay.


Thế nhưng không phải vậy, khi đã xong nợ rồi, tôi vẫn không dám nghỉ. Tôi sợ sự bấp bênh. Tôi sợ sẽ hối tiếc. Tôi chợt nhận ra món nợ kia chẳng phải là lý do khiến tôi chưa thể trở thành một người viết tự do toàn thời gian.

Điều ngăn cản tôi là nỗi sợ của chính mình. Tôi không tự tin vào chính mình, và điều đó thật ngớ ngẩn.


Kết luận ấy đến với tôi vào đầu 2022, đưa tôi đến quyết định sẽ nghỉ việc vào tháng 8. Tôi đã đóng bảo hiểm xã hội 7 năm, vậy là ít nhất có 7 tháng nhận trợ cấp thất nghiệp với mức 8triệu/tháng. Tôi bắt đầu tích lũy thêm khách hàng, và sẽ cố gắng đảm bảo thu nhập ít nhất 5triệu/tháng từ viết lách vào thời điểm nghỉ việc.


Kể cả trong tình huống xấu nhất, tôi có thể đi dạy tiếng Anh, tiếng Nhật ở trung tâm. Từ giờ tới lúc nghỉ, tôi sẽ tiết kiệm đủ một khoản dự phòng khẩn cấp 6 tháng sinh hoạt phí của gia đình và một khoản 30triệu để mua máy tính và học thêm các khóa học cần thiết.


Với tất cả những sự chuẩn bị này, tôi không còn cảm thấy sợ bấp bênh khi nghĩ đến chuyện nghỉ việc nữa.


Nguồn ảnh: Wix


Câu chuyện tương lai - tôi sẽ phát triển tài chính và business của mình như thế nào?


Nghỉ việc rồi, tôi sẽ tìm sự cân bằng giữa viết cho khách hàng và viết cho chính mình. Trong năm đầu tiên, tôi sẽ phải dành 60% thời gian để viết cho khách hàng: viết content cho các nhãn hàng mẹ & bé, các đơn vị giáo dục và viết báo. Ngách này vẫn còn nhiều tiềm năng và tôi lên kế hoạch cho mức thu nhập dự kiến là 10triệu đồng/tháng sau 6 tháng nghỉ việc.


Còn viết cho mình, tôi đang viết cuốn sách đầu tay và dự kiến sẽ tự xuất bản vào cuối năm. Hi vọng nó cũng sẽ mang lại một phần thu nhập cho năm 2023. Tôi sẽ vẫn duy trì blog, xây dựng cộng đồng An nhiên làm mẹ và làm podcast chủ đề làm cha mẹ dưới cái tên Mindfully T.


Tôi cũng quan tâm tới việc tái đầu tư vào bản thân. Hiện những nội dung tôi sản xuất chỉ dựa trên hiểu biết và trải nghiệm cá nhân nên tôi vẫn ấp ủ tìm học những khóa học chính thống về chủ đề mindfulness. Tôi vẫn sẽ dành ra ít nhất 15% thu nhập mỗi tháng cho việc học tập này.

Mục tiêu của tôi là sẽ tận dụng những kiến thức học được để tạo nên một khóa học hoặc chương trình coaching có thể giúp đỡ được những người mẹ trải qua khó khăn như tôi đã từng, giúp họ sống hạnh phúc hơn trong tỉnh thức.


Làm freelancer, tôi học được kỹ năng gì?


Công việc freelancer đã mang lại cho tôi hàng tá những kỹ năng mà tôi không bao giờ nghĩ mình sẽ có như: thiết kế ảnh, làm website, viết bài SEO, viết sách, làm báo giá dịch vụ, làm proposal để pitching với khách hàng. Tuy nhiên, 3 kỹ năng lớn nhất mà tôi thấy có giá trị nhất là:


1. Kỹ năng làm chủ

7 năm ở vị trí một nhân viên, dù công việc lúc nào cũng hoàn thành nhưng tôi chưa bao giờ ở tâm thế làm chủ. Kiểu như, tôi làm một bản báo cáo không phải vì tôi muốn mà vì sếp bảo làm, và tôi muốn làm hài lòng sếp.


Vậy nên khi làm việc như một freelancer tôi vừa hoảng sợ vừa phấn khích khi lần đầu tiên trải nghiệm cảm giác làm việc cho chính mình, tự mình đưa ra mọi quyết định. Không có trưởng phòng nào ở đó để bảo bạn phải làm gì, ngoài chính bản thân bạn.


Có những lần hì hục làm 2 đêm mới xong 1 bản proposal dịch vụ viết nội dung cho khách hàng, hăng hái thuyết trình 1 tiếng đồng hồ để rồi nhận được sự từ chối phũ phàng - tuy thất vọng nhưng tôi không hề hối tiếc, không hề trách móc. Tất cả là bởi vì TÔI chọn làm, TÔI muốn làm. Tôi dần quyết đoán hơn, tự tin hơn.


2. Kỹ năng quan sát và xử lý cái tôi khi viết cho khách hàng


Chưa bao giờ tôi thấy cái tôi của mình bị mang ra thách thức nhiều đến vậy. Những bức ảnh do tôi thiết kế bị chê “xấu hoắc” không thương tiếc. Những bài viết bị gạch đỏ chi chít hay chỉ một câu lạnh lùng: “Nó không phải cái chị muốn”.

Những bài báo đôi khi viết xong tôi còn không dám đọc lại, nó thật rẻ tiền, nó không phải là tôi, nhưng nó cho tôi tiền để sống.


Đỉnh điểm là khi viết sách về đúng chủ đề ngách của mình, nghe khách hàng nói ra những điều mình hoàn toàn phản đối nhưng vẫn phải gạt cái tôi sang một bên để hiểu cặn kẽ lý lẽ và cảm nhận của họ, hòng đưa nó lên trang sách.


Tôi đã đi qua tất cả những trải nghiệm đó để hiểu rằng một người viết chuyên nghiệp không thể để cho cái tôi ngáng đường mình. Để lặng lẽ quan sát cái tôi trồi lên giận dỗi, rồi lại hít thở sâu để nhắc mình về mục tiêu ban đầu của mình trong công việc này là gì.


Một người viết chuyên nghiệp không thể chỉ viết theo ý thích. Họ cần đặt cái tôi của mình sang một bên để cung cấp dịch vụ viết và mang ý tưởng của khách hàng lên mặt chữ.


Bất cứ khi nào sự nôn nóng trỗi dậy, tôi lại tự nhắc mình: Đường tôi đi như một vòng xoáy trôn ốc, lòng vòng nhưng ngày một gần tâm.

3 bài học quý giá từ hành trình đạt mức thu nhập 1.000$ đầu tiên


1. Từ quyết định học khóa coaching viết của chị Linh Phan đến quyết định chính thức nghỉ việc để làm freelancer toàn thời gian, tôi nhận thấy một điểm chung: tảng đá ngáng đường lớn nhất chính là niềm tin của bản thân. Nếu bạn không tin là bạn làm được, thì bạn tất nhiên không cả dám bắt đầu - và thế là bạn không làm được thật. Nhưng nếu bạn bình tâm lại để nhìn nhận sự việc khách quan hơn, đặt nỗi sợ của mình sang một bên, thì mọi thứ sẽ trở nên rõ ràng. Tôi nhận ra rằng can đảm không phải là chẳng mảy may sợ hãi, mà chính là tuy trong lòng đầy sợ hãi nhưng vẫn tiếp tục bước đi.


2. Con đường làm việc tự do cũng chính là con đường tìm về với chính mình. Bởi vì không có ai ở đó để bảo bạn phải làm gì - bạn buộc phải đặt câu hỏi với chính mình cho từng đường đi nước bước. Tôi thiền nhiều hơn để tìm về sự tĩnh tâm trước mỗi băn khoăn, và chính điều này đã làm tôi ngày càng hiểu rõ hơn chính bản thân mình.


3. Đừng sốt ruột. Không biết bao lần tôi nhìn vào những người đi trước, thậm chí những người cùng đi nhưng đã hơn tôi một quãng xa để rồi nôn nóng muốn được đến chỗ mà họ đang đứng. Nhưng sự nôn nóng ấy chỉ làm tâm trí tôi bất an và không thể tập trung vào những việc thực sự có ý nghĩa với mình.

Bất cứ khi nào sự nôn nóng trỗi dậy, tôi lại tự nhắc mình: Đường tôi đi như một vòng xoáy trôn ốc, lòng vòng nhưng ngày một gần tâm.


Lời cuối cùng, tôi muốn cảm ơn cuộc thi đã cho tôi cơ hội ngồi xuống và nhìn lại quãng đường của mình. Dù bạn đang ở đoạn nào, thì hãy nhớ rằng tôi, bạn và tất cả những người ở đây đều là những người-đang-đi. Và còn đi, là còn được sống.


Bản quyền bài viết thuộc về tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy và được đăng tải tại group Những người làm freelancer (Muốn tự do thì phải tự lo).

Bạn có thể chia sẻ bài viết nhưng vui lòng không sao chép và đăng tải lại mà không dẫn nguồn hoặc phục vụ cho mục đích thương mại mà không có sự đồng ý của chúng tôi.


“From 0 to $1000” là cuộc thi viết về chủ đề Tài chính được phối hợp tổ chức bởi AFD và FLV diễn ra từ 24/02/2022 đến 06/03/2022.


Cuộc thi sẽ là sân chơi để thế hệ trẻ giàu tài năng, có niềm đam mê làm giàu được cọ xát, học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn.


Thông qua chủ đề Hành trình xây dựng thu nhập từ $0 đến $1.000 đầu tiên, BTC cuộc thi muốn người tham gia suy nghĩ một cách nghiêm túc xoay quanh vấn đề quản lý tiền bạc trong giai đoạn phát triển sự nghiệp, để từ đó xây dựng đời sống tài chính vững vàng hơn trong suốt cuộc đời.


Đồng thời là cơ hội lan tỏa những câu chuyện truyền cảm hứng xoay quanh hành trình làm việc, kiếm tiền và phát triển bản thân của các Freelancer.


1. Hình thức tham dự:

  • Tất cả các bài viết tham dự cuộc thi sẽ đăng tại group Những người làm freelancer (Muốn tự do thì phải tự lo).

  • Bài dự thi chưa từng đăng tải nơi nào khác, tác giả chịu trách nhiệm về bản quyền, không chấp nhận sự trích dẫn tài liệu mà không ghi rõ nguồn gốc.

  • Thời gian nhận tác phẩm dự thi: từ ngày 24-02 đến ngày 06-03-2022.

  • Kết quả cuộc thi sẽ được thông báo trong Group vào ngày 08/03/2022.


2. Cơ cấu giải thưởng:

  • 01 Giải nhất: 2.000.000 VND + ebook “Quản lý tài chính dành cho Freelancer” trị giá 200.000đ

  • 01 Giải nhì: 1.000.000 VND + ebook “Quản lý tài chính dành cho Freelancer” trị giá 200.000đ

  • 01 Giải ba: 500.000 VND + ebook “Quản lý tài chính dành cho Freelancer” trị giá 200.000đ

  • 01 Giải bài viết được yêu thích nhất (với lượng tương tác cao nhất trong group Những người làm Freelancer): 300.000 VND + ebook “Quản lý tài chính dành cho Freelancer” trị giá 200.000.

Mỗi người đoạt giải sẽ được nhận thêm Combo quà tặng gồm có:

  • Voucher 25% khóa học Tư duy Tài chính và Kinh doanh cho Freelancer (dự kiến khai giảng tháng 4/2022)

  • Cuốn sách “Con đường trở thành Freelance Writer” của tác giả Linh Phan.


Thông tin chi tiết về cuộc thi "From 0 to $1000" mời bạn đọc thêm tại đây. Hãy tham gia ngay để giành được giải thưởng hấp dẫn từ chương trình và trở thành nguồn cảm hứng lan tỏa đến cộng đồng.