top of page

From 0 to $1000: Tôi làm được, bạn làm được

Khi nói về làm việc tự do, mình luôn nhận là một người mới. Bởi mình chưa từng nghĩ sẽ làm nghề viết tự do hay có thu nhập từ đó.


Các học viên trong khóa học về kỹ thuật viết cá nhân đến với mình một cách tự nhiên. Mọi người "tàng hình" trong nhóm viết. Những bài viết cùng thái độ nghiêm túc viết của mình khiến mọi người muốn học hỏi, muốn được truyền động lực. Nhờ đó mình có những học viên của khóa học viết online 1-1.


Quá trình tìm kiếm và có được khách hàng đầu tiên


Trước Tết, mình chưa dám nghĩ tới việc kiếm 100$ từ viết chứ đừng nói 1000$ hay nhiều hơn. Hôm nay mình viết, không phải vì đã kiếm được 1000$, cũng không phải vì tham vọng muốn chiến thắng cuộc thi.


Điều khiến mình mạnh dạn viết dù chưa là ai, chưa có gì nổi bật là bởi mình biết có rất nhiều người giống như mình.

Những người mới bắt đầu với viết lách.

Những người vẫn thấy bản thân chưa đủ giỏi, chưa có viên gạch nào để xây dựng nền móng.

Hoặc là chưa biết phương hướng nào cho con đường làm một người viết tự do. Dù là bán thời gian hay toàn thời gian. Mình mong rằng câu chuyện của mình sẽ truyền cho mọi người một chút cảm hứng, nhiều phần động lực để mọi người can đảm dấn thân, nỗ lực hết mình khi theo đuổi nghề viết.


Khoản tiền đầu tiên mình kiếm được từ con chữ là khi đoạt giải trong một cuộc thi. Tuy vậy, khách hàng đầu tiên của mình là anh Phúc. Anh làm công việc trung gian giới thiệu job cho người viết.


Lần ấy mình được chị Thùy Trang giới thiệu viết bài review cho một bộ phim. Vì cũng mới đi xem phim nên mình nhận lời. Bài viết hơn 1000 từ. Do chưa viết review phim cho báo bao giờ nên mình vẫn mắc một số lỗi nhưng đã được biên tập sửa lại.


Và mình cũng được chỉ cách viết, cách biên tập sao cho phù hợp với phong cách báo Zing. Gần Tết, anh chuyển khoản cho mình 300 ngàn. Đó là số tiền đầu tiên mình có được nhờ một công việc viết lách. Mình không tìm kiếm cơ hội nhưng mình đã nắm bắt cơ hội khi thấy phù hợp.


Mình nghĩ những cuộc thi có giải bằng hiện kim hay những công việc viết tự do như viết review, viết quảng cáo… cũng là một cách để bạn bắt đầu kiếm được thu nhập từ viết lách. Thu nhập cao thấp ra sao còn phụ thuộc vào chuyên môn, kinh nghiệm, tên tuổi hay khả năng deal giá của bạn nữa.



Nguồn ảnh: Unsplash



Dù đó là công việc giúp mình có khoản tiền đầu tiên nhưng chị Linh mới là "khách mở hàng" thật sự của mình. Vì dịch vụ mình cung cấp lâu dài là dạy viết. Hoạt động trong nhóm OWD, ngoài tham gia viết sách với mọi người, mình cũng là mentor liên kết trong chương trình Better Writing.

Kèm cặp 3 mentee, mình nhận được khoản lương đầu tiên từ công việc dạy viết.


Cơ hội này không phải bỗng dưng mà đến. Nhất là mình chưa từng tiếp xúc với chị Linh trước khi viết trên nhóm OWD. Mình trải qua phỏng vấn trước khi được chọn làm mentor. Nhưng trước đó mình đã viết miệt mài gần nửa năm trong nhóm.

Những bài viết, những câu chuyện là cách mình thể hiện khả năng cũng như thái độ viết của bản thân. Các chủ đề trên nhóm OWD và AFD là động lực khiến mình mạnh dạn chia sẻ thêm về chính mình, về những gì mình có để người khác nhìn vào đó mà đánh giá, tin tưởng hay chọn lựa.


Có thể nói mình không phải là người chủ động đi tìm khách hàng nhưng mình đã là người chủ động "show-up" những thế mạnh bản thân. Cũng như một tiệm tạp hóa bình thường không có chiến dịch quảng cáo rầm rộ nhưng việc ngày ngày bày bán đủ thứ mặt hàng tại một địa điểm cố định cũng giúp khách hàng nhận diện loại dịch vụ mà họ cung cấp.


Đầu năm nay, mình công khai khóa dạy viết online 1 kèm 1. Trên website, mình chia sẻ những thông tin cụ thể về khóa học. Với những ai quan tâm, mình gửi cho họ xem bản lộ trình kèm cặp để tham khảo. Sau đó, mình có những học viên đầu tiên.


Thật ra từ tháng 8 năm ngoái, ngay trong thời điểm dịch căng mình đã dạy kèm Văn cho các bạn học sinh sau thời gian các em nghỉ hè. Đây cũng là làm việc từ xa trên nền tảng số nhưng thu nhập không cao. Mình duy trì việc dạy kèm Văn từ nhiều năm nay song không nghĩ nó là công việc tự do. Nhờ sống với ba mẹ nên khoản thu này đủ mình sinh hoạt cơ bản.


Mình đã bước đầu thực hiện được "business model" là khóa học viết như khi giải đề 100 ngày trở thành người làm nghề tự do trong nhóm AFD. Cũng đã có được hơn 1000$ từ thu nhập cộng dồn trong nhiều tháng, với nhiều công việc khác nhau. Dù chưa phải con số lớn lao nhưng những cột mốc đầu tiên luôn mang ý nghĩa vô cùng to lớn. Nó cũng giúp mình củng cố thêm niềm tin vào con đường trở thành một Freelance Writer.


Cách quản lý và vận hành tài chính để duy trì trong những tháng đầu phát triển sự nghiệp


Trước khi kiếm được những khoản thu nhập đầu tiên này, mình đã ở nhà trong suốt nửa năm vì covid. Việc ở nhà giúp mình hạn chế tối đa chi tiêu khi mà ngay cả đặt hàng online cũng không thể. Từ tháng 8, mình bắt đầu dạy kèm online trở lại. Thu nhập tuy không cao nhưng vì không ra đường nhiều lại sống với ba mẹ nên mình xoay sở tạm ổn.


Khoản thu nhập từ các công việc tự do là dạy Văn và dạy viết, mình đang để dành cho việc học. Một là học phí cho chương trình trên trường và một cho khóa học mà mình muốn đăng ký.

Mình nghĩ hai khoản đầu tư này là cần thiết để mình phát triển bản thân, tích lũy thêm kiến thức và kinh nghiệm. Đồng thời chúng cũng khiến mình tự tin hơn khi làm một người viết tự do. Hơn nữa là một mentor kèm cặp viết lách cho người khác. Vì học phí của hai bên đều cao nên mình vẫn đang trong quá trình tích lũy. Tạm thời chưa thể dùng cho hoạt động nào khác được.


Có chút xấu hổ nhưng mình may mắn đang sống cùng ba mẹ. Mình cũng chưa lập gia đình nên đỡ áp lực hơn mọi người một chút. Tạm thời mình không cần lo chi phí ăn ở. Vì vậy mình tập trung tối đa cho việc học và dạy viết, dạy Văn.


Cách phát triển tài chính và business của mình


Mình tính nhẩm khá nhanh nhưng không phải người giỏi làm kinh doanh. Đó cũng là điều mình cần học hỏi thêm rất nhiều. Hiện tại với việc viết, mình có một số dự định để phát triển nó:


+ Mở khóa dạy viết online.

Học viên sẽ tự học với các bài giảng được cung cấp sẵn. Khóa học sẽ hỗ trợ cho những người viết mới, người chưa nắm vững các kỹ năng viết cơ bản. Các bạn được thực hành vận dụng những lý thuyết này vào việc viết để tiến bộ hơn. Ở chương trình này, vai trò của người học là chủ yếu. Các bạn vẫn có thể liên hệ với mình. Mình sẵn sàng hỗ trợ.


+ Tiếp tục khóa dạy viết 1 kèm 1.

Mình trực tiếp đồng hành cùng học viên. Học viên ngoài nhận được tài liệu học còn có những buổi trao đổi qua video call. Mình cũng sẽ góp ý chi tiết và gợi ý cho từng bài viết của học viên. Mức độ tương tác sẽ cao hơn so với khóa học online với bài giảng có sẵn như ở trên.


+ Mở khóa dạy viết sáng tác.

Khóa học này sẽ hướng dẫn các bạn viết tản văn và các bài viết tự do. Ngoài ra, mình cũng chia sẻ thêm về cách làm thơ, viết truyện. Hình thức học vẫn là online.


+ Dạy Văn:

Mình vẫn sẽ duy trì việc dạy Văn cho các bạn cấp 2 và 3.


+ Dịch vụ PR:

Mình cần làm mọi người biết đến mình nhiều hơn thông qua một số cách như viết bài trên website, các nhóm, các cuộc thi, trang cá nhân, nhờ mọi người chia sẻ dịch vụ giùm…


Khi đầu tư vào dịch vụ của mình, đầu tư vào việc phát triển bản thân, mình tin rằng người khác (hoặc khách hàng) sẽ nhìn thấy sự nghiêm túc của mình với nghề viết, nghề dạy. Từ đó, họ sẽ tin tưởng để chọn mình làm người đồng hành khi bắt đầu viết lách.



Nguồn ảnh: Unsplash



Các kỹ năng bạn đã học hỏi trong quá trình làm freelancer


Làm Freelance Writer không phải chỉ có tự do mà còn có cả nhiều rủi ro về tài chính. Vì bản chất của tự do đã bao gồm sự không ổn định. Tuy nhiên, quá trình làm freelancer cũng giúp mình học hỏi được thêm nhiều điều:


+ Cải thiện kỹ năng viết:

Như chia sẻ ở đầu bài, nhiều người nghĩ rằng mình đã có kinh nghiệm làm nghề viết trong vài năm. Mình tin nền tảng học sư phạm Văn và cao học giúp mình được trang bị khá vững về những lý thuyết văn học. Tuy nhiên, mình chỉ thực sự viết mỗi ngày và nghiêm túc cải thiện kỹ năng viết từ khoảng 6 tháng nay.

Kỹ năng này phát triển là nhờ việc luyện viết mỗi ngày, học hỏi từ những người viết có kinh nghiệm, đọc sách và tham gia khóa học liên quan tới viết, tham gia các cuộc thi.


+ Cải thiện khả năng thiết kế:

Nhờ viết mà mình biết đến Canva, một phần mềm thiết kế vô cùng đơn giản, tiện lợi. Nhờ Canva, mình tự thiết kế được ảnh, video, ebook, file pdf, logo, portfolio…


+ Khả năng làm việc độc lập cũng như làm việc nhóm:

Làm việc tự do lại làm online nên mình có thêm kinh nghiệm làm việc độc lập để xử lý những công việc của bản thân. Ngoài ra, mình cũng làm việc nhóm với các thành viên trong nhóm OWD cũng như với các học viên.


+ Khả năng làm việc từ xa với các công cụ kỹ thuật như máy tính, ứng dụng, website… Khi làm việc với các đối tượng khác nhau, mình được biết thêm những ứng dụng, trang web hỗ trợ làm việc hiệu quả hơn, nhanh chóng hơn. Chẳng hạn như Canva, Notion, GG drive…


+ Khả năng thuyết trình:

Vì vừa học vừa dạy online nên mình quen hơn với việc thuyết trình qua màn hình cũng như việc ghi âm, quay video bài giảng cho người học.


+Khả năng quản lý tài chính:

Mình thật sự làm tốt điều này nhưng đã được học hỏi về thanh lọc tài chính từ nhóm FLV. Mình cũng biết thêm một chút về cách quản lý và đầu tư từ sau khi làm nghề tự do.


Bài học bạn rút ra trên hành trình đạt được mức thu nhập 1.000$ đầu tiên


Để có được thu nhập 1000$ đầu tiên từ công việc tự do, mình cũng rút ra bài học cho bản thân:


+ Không ngừng cải thiện bản thân

Điều này với mình rất quan trọng. Việc cải thiện bản thân thông qua học, luyện tập và chỉ dạy lại cho người khác. Ngoài tự học từ các nguồn, mình còn đầu tư thời gian và tiền bạc để tham gia các khóa học ngắn hạn, dài hạn khác nhau.


Bạn có thể không phải người coi trọng các chương trình đào tạo bài bản hoặc bằng cấp nhưng khách hàng hoặc người thuê bạn thì có. Họ cần điều gì đó để có thể tin tưởng được bạn. Vậy nên cải thiện bản thân chính là cách nâng cao giá trị cũng uy tín cho chúng ta khi làm việc. Nhất lại là làm việc tự do.

Ứng dụng còn cần cập nhật và nâng cấp, huống hồ gì là chúng ta phải không?


+ Cho người khác biết tới bạn và dịch vụ/sản phẩm của bạn

Nếu từ đầu mình không viết công khai trong nhóm, không chia sẻ về những kinh nghiệm/bằng cấp liên quan tới viết thì chắc chắn sẽ không ai biết mình là ai, mình làm gì.

Vậy nên việc cho người khác biết tới mình và sản phẩm của mình vô cùng quan trọng với một người làm việc tự do. Mà muốn nhiều người biết thì hãy mạnh dạn chia sẻ trên FB cá nhân, trên các cộng đồng, hội nhóm và cả các nền tảng liên quan tới làm việc tự do, viết lách…


+ Học thêm các kỹ năng hỗ trợ cho công việc

Đó có thể là kỹ năng về vi tính, thiết kế, giao tiếp, thuyết trình… Những kỹ năng bạn học được sẽ giúp bạn làm việc hiệu quả, nhanh chóng, thậm chí đơn giản hơn.


+ Mở rộng các mối quan hệ: